Nieuwsoverzicht

Poll: Hoe ervaart u het video- en beeldbellen?

Zondag 15 maart 2020 heeft het kabinet aanvullende maatregelen voor onderwijs, horeca en sport aangekondigd om de verspreiding van het coronavirus te beperken. Wij krijgen heel veel vragen over arbeidsdeskundige onderzoeken. Persoonlijk contact is daarbij de hoofdregel. Iedereen in Nederland wordt gevraagd om waar mogelijk een gepaste afstand van 1,5 meter afstand van elkaar te bewaren in verband met gevaar van besmetting door het Coronavirus.

Lees meer
Omgaan met het inzage- en correctierecht en het maken van conceptrapporten door arbeidsdeskundigen.

Inleiding

Lees meer
Symposium over ethiek groot succes

Op 12 juni organiseerde SRA in samenwerking met NVvA een symposium onder de naam 'Wankele aarden, ethische dilemma's voor arbeidsdeskundigen'. Tijdens het symposium werd dieper ingegaan op de beroepsethiek van arbeidsdeskundigen.
Onder leiding van dagvoorzitter Inge Diepman werden een aantal ethische dilemma's uit de praktijk besproken. Ook kwamen twee sprekers aan het woord. Drs. Robert Dekker, coach van adviesbureau Dynamisch Duo ging dieper in op de theoretische achtergrond van ethiek in relatie tot het werkveld van arbeidsdeskundigen. Hij pleitte ervoor om de definities waarop het ethisch kader van arbeidsdeskundigen is gebaseerd kritisch tegen het licht te houden. Volgens hem zou deze definitielijst moeten worden uitgebreid met bijvoorbeeld een begrip als 'omgeving'. De tweede spreker was Henriëtte Bout , adviseur van het Bureau Integriteit van de Gemeente Amsterdam. Zij besprak een methodiek waarmee morele problemen herkend kunnen worden en reikte oplossingen aan over hoe daar mee om te gaan.
Het symposium was in meerdere opzichten een succes. De opkomst was zeer goed en de deelnemers leverden een actieve bijdrage aan de discussie over ethische dilemma's. Duidelijk werd dat dit onderwerp in de praktijk erg leeft. Daarnaast toonde het symposium aan dat SRA en NVvA elkaar uitstekend aanvullen in hun dienstverlening naar arbeidsdeskundigen. Het bevorderen van de kwaliteit van de uitoefening het vak is een gezamenlijk belang dat hoog op de agenda staat bij zowel SRA als NVvA.

Lees meer
"Kennis van arbeidsdeskundigen vaak onvoldoende"

Interview met Leo Hartveld, bestuurder sociale zekerheid FNV:

Eind vorig jaar voerde FNV een kwalitatief onderzoek uit onder 290 personen die ervaringen met de WIA hebben. In het onderzoek werd ook stilgestaan bij de rol van arbeidsdeskundigen. Leo Hartveld: 'Wat opviel is dat ruim 70 procent van de respondenten van mening was dat arbeidsdeskundigen genoeg tijd uittrokken tijdens de beoordeling. Daar staat echter tegenover dat bijna de helft van de respondenten vond dat arbeidsdeskundigen onvoldoende kennis hadden over de betreffende ziekte of handicap in relatie tot de mogelijkheden voor wat betreft werk. Dat vind ik zorgelijk.'

Door: Herman Klein

Lees meer
"In de uitvoering van de WIA kan nog veel verbeterd worden"

Interview met Alexander Rinnooy Kan, voorzitter SER:

Sinds augustus 2006 is Alexander Rinnooy Kan voorzitter van de Sociaal- Economische Raad (SER). In die hoedanigheid is hij nauw betrokken bij het verstrekken van adviezen aan het kabinet over het stelsel van sociale zekerheid. Eerder maakte hij ook deel uit van de commissie Donner die een nieuw WAO stelsel voorstelde. Namens SRA sprak Herman Foeken met Rinnooy Kan over het huidige stelsel van sociale zekerheid en over problemen in de uitvoering.

Door: Herman Foeken

Voorspelbare problemen
Tijdens uw inaugurele rede sprak u over de snel veranderende wereld die steeds hogere eisen stelt aan burgers. U gaf aan dat een modern stelsel van sociale zekerheid burgers moet ondersteunen bij de ommezwaaien die zij steeds vaker in hun leven moeten maken. Hoe modern is het huidige stelsel? Rinnooy Kan: 'In zijn algemeenheid vind ik het nieuwe stelsel een grote stap in de goede richting. Ik kan mij volledig vinden in het uitgangspunt dat wordt gekeken naar wat iemand nog wél kan. Het is echter duidelijk dat een aantal zaken nog voor verbetering vatbaar is. Sommige problemen waren ook voorspelbaar. Al tijdens mijn periode in de commissie Donner was het duidelijk dat het lastig zou worden om daadwerkelijk alle werknemers die slechts beperkt arbeidsongeschikt zijn aan het werk te houden. Gelukkig wijst een recent onderzoek van de Stichting van Arbeid uit dat het percentage van de 'vijfendertig minners' dat werkt is gestegen naar circa 60%. Hierbij worden wij geholpen door de krapte op de arbeidsmarkt, maar het is in ieder geval een positieve ontwikkeling.'

Wajong
Een andere ontwikkeling is de enorme toestroom in de Wajong. SER-Kroonlid Hans Kamps wees er onlangs nog op dat dit aantal de komende jaren gaat oplopen tot een half miljoen mensen. Hoe kijkt u tegen deze ontwikkeling aan? 'Rinnooy Kan: 'Dat is een zeer zorgelijke ontwikkeling. Het is ook een ontwikkeling die om meer analyse en onderzoek vraagt. Waarom zijn er opeens zoveel meer gevallen van bijvoorbeeld autisme of ADHD? Heeft dat te maken met ouders die alerter zijn of zijn er meer oorzaken aan te wijzen? In ieder geval is het belangrijk dat ook bij deze groep wordt gestreefd naar een aanpak die erop is gericht om te kijken naar wat men nog wel kan. Wajong is nu nog teveel een etiket dat stigmatiseert en medicaliseert. Dat moet veranderen. Deze mensen zijn veel te jong om al af te schrijven. Daar moet de regelgeving dus nog zeker voor worden aangepast.'

Regels zijn regels
Professionals die werken in de uitvoering, zoals arbeidsdeskundigen, hebben te maken met een veel formelere invulling van hun vak. Met name de UWV professionals zijn vaak met handen en voeten gebonden. Cliënten, maar ook ketenpartners, klagen soms over het rigide karakter van grote bureaucratische instanties als UWV en CWI. Creatieve oplossingen zijn vaak niet meer mogelijk. Slaat het 'regel is regel' denken in de uitvoering niet een beetje door? Rinnooy Kan: 'Het is te gemakkelijk om professionals in de publieke uitvoering te verwijten dat zij zich aan de wet houden. Als zij dat niet doen weet men ze immers ook te vinden. Het is moeilijk iedereen tevreden te houden. Bovendien geven ze uitvoering aan een stelsel waarvan we met z'n allen hebben afgesproken dat het wenselijk is. Wij zitten nog steeds in een veranderingstraject en helaas duren veranderingen meestal langer dan gewenst. Tot die tijd moeten wij hopen dat professionals in de uitvoering hun gezond verstand blijven gebruiken.'

Vertrouwen
Welke veranderingen kunnen we wat u betreft nog verwachten? Rinnooy Kan: 'Binnenkort krijgen we als het ware het sluitstuk van de afgelopen 5 jaren. Dan wordt o.a. door de commissie de Vries de Wet sociale werkvoorziening tegen het licht gehouden. Ook zal de Wajong regelgeving aangepast worden. Wat mij betreft worden de regelingen binnen het stelsel van sociale zekerheid in de toekomst opgesteld met als uitgangspunt vertrouwen in plaats van wantrouwen. Niet alles behoeft dan vooraf conform allerlei protocollen en regeltjes bepaald te worden, wat vaak zeer vertragend werkt. Wanneer je werkt op basis van vertrouwen kun je achteraf toetsen of men zich aan de regels heeft gehouden. Als je dat niet hebt gedaan dan volgen sancties. Als dingen structureel niet goed gaan dan wordt 'gedoogbeleid' een halt toegeroepen.'

Regelgeving vereenvoudigen
'Daarnaast kom ik meer en meer tot het inzicht dat hoe complexer een situatie is, hoe beter het is om weinig regels te hebben' aldus Rinnooy Kan. Dit geldt bij uitstek voor de complexe regelgeving in de sociale zekerheid. Veel regels, denk aan Wajong, zijn zo ingewikkeld dat daardoor regelingen niet of misschien zelfs verkeerd worden uitgevoerd. En de betrokken professionals verstarren ervan. Ik denk dat de uitvoering van de WIA flink verbeterd kan worden door de regels te versimpelen en de uitvoering meer op basis van vertrouwen te organiseren.'
Wat zou dat betekenen voor professionals? Rinnooy Kan: 'Hun werk zou dan wezenlijk veranderen. Ze zouden omgeschoold moeten worden. Een dergelijke aanpak resulteert immers in aanzienlijk meer verantwoordelijkheid. Je moet dan ook over vaardigheden beschikken die je nu misschien nog niet hebt. Maar de aard van het werk en de waardering voor het werk zal er ongetwijfeld op vooruit gaan. '

Lees meer
"Arbeidsongeschiktheid is niet iets zakelijks"

Interview met Mis(s) Reni de Boer, Ambassadeur Onbeperkt Nederland:

Reni de Boer werd 6 juni 2007 uitverkozen tot Mis(s) Nederland. Sindsdien zet zij zich namens de Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Nederland (CG-Raad) in als Ambassadeur Onbeperkt Nederland. Zij vraagt aandacht voor de belangen van mensen met een lichamelijke beperking en/of een chronische ziekte. Namens SRA sprak de kersverse voorzitter Erwin Audenaerde met Reni de Boer over leven en werken met een lichamelijke beperking en over haar ervaring met arbeidsdeskundigen. Reni de Boer: 'Mijn enige ervaring met een arbeidsdeskundige was in eerste instantie geen succes. Ik barstte in tranen uit.'

Door: Erwin Audenaerde

Zakelijke houding
Reni de Boer heeft Multiple Sclerose en werd gekeurd voor de Wajong toen zij 24 jaar oud was. Reni: 'Ik studeerde nog en had nog nooit gewerkt. Ik was ook nog helemaal niet bezig met geld verdienen. De arbeidsdeskundige waar ik naartoe moest somde heel zakelijk de beroepen op die ik niet uit zou kunnen oefenen om vervolgens tot de conclusie te komen dat ik volledig arbeidsongeschikt was. Daar schrok ik enorm van. Die reactie van mij verbaasde haar. Meestal reageerden mensen juist positiever door de financiële zekerheid die deze beoordeling met zich meebracht, vertelde ze. Toen bleek dat ik op veel vlakken nog onwetend was heeft ze zich wel heel behulpzaam opgesteld. Ze heeft me alles goed uitgelegd en al snel werd me ook duidelijk dat volledig arbeidsongeschikt zijn niet hoeft te betekenen dat je nooit meer zult werken.'

Beeldvorming
Inmiddels is Reni de Boer behoorlijk materiedeskundig. Als ambassadeur houdt zij zich bezig met een aantal beleidsterreinen: gelijke rechten, arbeids(re)integratie, onderwijs en beeldvorming. Welk beleidsterrein heeft haar speciale interesse? 'Alle terreinen zijn belangrijk en interessant, aldus de Boer. Maar persoonlijk houd ik mij erg bezig met beeldvorming. Ik denk namelijk dat beeldvorming essentieel is als we iets willen doen aan de ongelijke rechten van mensen met een beperking. Het feit dat er in Nederland nog steeds geen sprake is van gelijke rechten is niet zozeer het gevolg van discriminatie maar eerder van onbegrip en onwetendheid. Een positieve beeldvorming kan daar verandering in brengen. De Mis(s) verkiezing is daar een goed voorbeeld van. Wij hebben laten zien dat mensen met een beperking niet zielig zijn, maar ook mooi kunnen zijn of talent kunnen hebben. Als die boodschap nog veel vaker onder het voetlicht worden gebracht zal het onbegrip en de onwetendheid minder worden.'

Wajong
Een ontwikkeling die steeds meer in de publiciteit is de laatste tijd is de enorme toestroom in de Wajong. Hoe kijkt Reni als ervaringsdeskundige daar tegenaan? 'De precieze analyse van hoe dat komt, laat ik aan de onderzoekers over. Ik denk dat er een aantal oorzaken zijn aan te wijzen. Bij de CG-Raad zien we ook dat de instroom in speciaal onderwijs toeneemt, als belangrijke toeleverancier van Wajong. Een andere factor van betekenis is dat het nog steeds heel lastig is om werkgevers te overtuigen van het feit dat jonge mensen met een beperking een aanwinst voor het bedrijf kunnen zijn. Teveel wordt nog steeds gedacht in termen van het aantal beschikbare uren en wordt gefocused op het waarom van een beperking. Maar het gaat om de kwaliteit die iemand kan leveren. Op de meerwaarde van iemand.'
Wat zou minister Donner moeten doen om de positie van Wajongers te verbeteren? 'Nog meer middelen inzetten voor (re)integratie. En een oplossing voor dat werken nu niet loont voor Wajongers. De CG-Raad heeft daar onlangs een rapport over uitgebracht dat ik aan minister Donner heb aangeboden. Ik hoop dat hij de aanbevelingen van de CG-Raad overneemt. Maar ook belangrijk is dat de wetgeving op het gebied van gelijke rechten minder vrijblijvend wordt. Het zou heel goed zijn als Nederland het verdrag van de Verenigde Naties over gelijke rechten voor mensen met een beperking ratificeert. Wetgeving in Nederland moet veel krachtiger worden, anders verandert er niets. Misschien zou het ten aanzien van de Wajongers zelfs goed zijn als werkgevers, al is het maar tijdelijk, verplicht worden gesteld met een quotum te werken.'

Heldere communicatie
Wat is de visie van Reni op de reïntegratie van Wajongers en de rol van arbeidsdeskundigen daarin? 'Ik heb het zelf heel belangrijk gevonden dat degene die mij beoordeelt niet degene is die mij helpt om aan het werk te komen. Ik vind dat hele verschillende dingen en ik wil als klant niet het gevoel hebben dat ik met iemand te maken heb met twee petten op. Ook vind ik de kwaliteit van een arbeidsdeskundige belangrijk. Daarom vind ik een keurmerk als SRA ook zo goed. Dat maakt het voor klanten duidelijk dat de arbeidsdeskundige die hen helpt (of bij het UWV of bij een privaat reïntegratiebedrijf) aan een bepaalde kwaliteit voldoet. Het enige dat ik arbeidsdeskundigen mee zou willen geven is dat zij helder moeten communiceren. Wat voor hen logisch en vanzelfsprekend is hoeft dat niet te zijn voor de persoon aan de andere kant van de tafel. Alle regels zijn ontzettend ingewikkeld en het is voor veel mensen lastig om die allemaal te doorgronden. Ook is het helemaal niet vanzelfsprekend dat mensen alleen op geld uit zijn. Veel mensen willen echt werken en vinden het verschrikkelijk om volledig arbeidsongeschikt te worden verklaard. Arbeidsongeschiktheid is dus niet iets zakelijks. Er zit een hele gevoelige kant aan en het is daarom belangrijk dat arbeidsdeskundigen zich oprecht verdiepen in de persoon die zij aan tafel hebben.'

Lees meer
"Beroepsethiek verbindt alle arbeidsdeskundigen"

Henriette Bout, Bureau Integriteit:

Lees meer
"Behoorlijk handelen is meer dan bejegening"

Alex Brenninkmeijer, de Nationale ombudsman:

Lees meer
© 2018 Stichting Register Arbeidsdeskundigen